Onderzoeken

In 2022 voerde Mobycon het onderzoek ‘Feiten en cijfers – fietsen voor iedereen’ uit. We schetsten een beeld van de kenmerken van niet-fietsers en mensen die geen fiets bezitten en we gingen in op de aantallen. Verder gingen we in globale zin in op de gevolgen van het niet hebben van toegang tot fietsen. Het is de vraag hoe het er nu voor staat in Nederland met de toegang tot fietsen. In dit vervolgonderzoek actualiseren we de rapportage feiten en cijfers ‘Fietsen voor Iedereen’ uit 2022. Daarnaast gaan we in op het aspect van het ‘willen, durven en mogen fietsen’. De rapportage moet handvatten geven voor het vervolg van de City Deal en het opschalen en uitbreiden van bestaande activiteiten. We beantwoorden in dit vervolgonderzoek daarom vier onderzoeksvragen:

• Hoeveel Nederlanders fietsen er niet?
• Hoe groot is de groep die geen fiets bezit?
• Welke Nederlanders fietsen nooit?
• Welke belemmeringen ervaren mensen om toegang te krijgen tot fietsen?

Het is bekend dat investeringen in fietsbeleid tot maatschappelijke baten leiden, maar hoe groot zijn deze baten? En wegen deze op tegen de kosten van deze projecten? Voornamelijk als we kijken naar sociale effecten/participatiemogelijkheden is dit nog nauwelijks onderzocht. Door deze baten te kwantificeren geven we meer inzicht in de omvang van de sociale effecten van fietsinvesteringen en kan beter worden overwogen of deze projecten door de overheid moeten worden gefinancierd. In opdracht van City Deal Fietsen voor Iedereen kwantificeerden Decisio de sociale en overige maatschappelijke effecten van vier fietsstimuleringsprojecten in verschillende gemeenten.

Dit onderzoek, uitgevoerd door Labyrinth Onderzoek & Advies in opdracht van de City Deal Fietsen voor iedereen, heeft als doel het fietsgebruik en fietsstimulering te onderzoeken onder ondervertegenwoordigde groepen in Nederland, zoals mensen met een laag inkomen en niet-Westerse migranten. Ondanks dat Nederland wereldwijd bekend staat om zijn fietscultuur, blijkt dat bepaalde doelgroepen minder of niet fietsen door verschillende factoren. In dit onderzoek is specifiek gekeken naar Syrische mannen, Oost-Europese kenniswerkers, en kinderen die gebruikmaken van leerlingenvervoer. Het onderzoek bestaat uit deskresearch en kwalitatief veldonderzoek, waarbij gebruik is gemaakt van focusgroepen en diepte-interviews om inzicht te krijgen in de drempels en motivaties die deze groepen ervaren.

In 2006 heeft Motivaction het omnibusonderzoek biculturele Nederlanders in het leven geroepen. De omnibus biculturele Nederlanders richt zich specifiek op Nederlanders met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse of Caribische migratieachtergrond. Deze keuze is gemaakt omdat deze vier groepen tot de grootste migrantengroepen in Nederland behoren. De verschillen tussen groepen migranten zijn tevens groot. Hierdoor kunnen we niet kunnen spreken van het fietsgedrag van ’de migrant’. In 2017 nam Veilig Verkeer Nederland deel aan het omnibusonderzoek met vragen naar fietsbezit, fietsvaardigheid, fietsgebruik en achterliggende motieven. Destijds zijn duidelijke verschillen tussen groepen biculturele Nederlanders en mensen zonder migratieachtergrond gevonden. De City Deal Fietsen voor Iedereen heeft gevraagd om (grotendeels) dezelfde vragen nogmaals te stellen in 2025. In deze rapportage worden de uitkomsten van het huidige onderzoek beschreven en, waar mogelijk, vergeleken met de resultaten van het onderzoek uit 2017.

In Nederland heeft meer dan 1 op de 10 mensen van 6 jaar en ouder geen toegang tot een fiets, vaak vanwege de kosten voor aanschaf en onderhoud. Dit beperkt hun bewegingsvrijheid en mobiliteit. De City Deal Fietsen voor Iedereen heeft als doel om deze situatie te verbeteren door meer gebruikte fietsen uit fietsdepots beschikbaar te stellen aan mensen die zelf geen fiets kunnen kopen. Een belangrijk onderdeel van dit plan is het ontwikkelen van een ketenfietsdepot – waar goed bruikbare fietsen beschikbaar gesteld worden voor maatschappelijke doeleinden. We willen jaarlijks een aanzienlijk aantal niet-opgehaalde fietsen opnieuw in circulatie brengen. Het doel is om minstens 10% van de niet-opgehaalde fietsen uit deze depots een nieuwe bestemming te geven, waardoor meer mensen toegang krijgen tot een veilige en goed werkende fiets. In deze documenten vind je meer informatie over het onderzoek naar fietsdepots, het Weesfietsenplan, het ketenfietsdepot en de ontwikkeling daarvan.